Harry Onderkoffer:

De forenzentrein

Bijna nog erger dan de daad van het werken zelf is misschien wel de reis er naar toe. Vorige week maandag was mijn eerste dag onderkoffer in een anoniem te blijven kantoor op een onbekende te blijven plek in Nederland en de tendens was al gezet met het arriveren in de trein op die betreffende maandag. Na wekenlang in de trein zitting te hebben genomen neem ik de vrijheid om u wat te vertellen over het begrip forenzentrein.

Een forenzentrein is, en knoop dat goed in de oren, GEEN normale trein zoals u en ik die kennen. Alhoewel deze trein slechts een uur of twee later vertrekt dan de ons zo bekende nachttrein ruikt u hier niet de geruststellende geur van de, vaak letterlijke, nachtbrakers die na een nacht vol alcoholische versnaperingen in een perfecte bruine sponzerige walmende roes een voorschot nemen op die welverdiende ochtendrust tussen de korsten op het denkbed. Niets van dat!!

Het meest in het oog stekende verschil met de nachttrein is de uitgeslapenheid en frisheid van de ingezetenen. MAAR....deze frisheid is slechts een facade waaronder een wreed en onbeschrijvelijk leed schuilt! Het moment dat ik voor het eerst rechtstreeks in de ogen keer van een forens keek staat me nog heel goed bij, temeer omdat dat vanochtend nog was. Die ene blik in zijn ogen, een fractie van een seconde, vertelde een verhaal dramatischer dan honderd waargebeurde RTL4 films bij elkaar. Deze mensen gaan NIET naar huis, ze gaan NIET slapen....ze worden gedeporteerd naar hun dagelijkse wereld vol doem, misere en ellende, dit is de trein der verdoemde zielen. Maar het is geen doemtrein met het verwachte gehuil en gekrijs. Neen, deze doem is verstopt achter een maniakale grijns, een kop slappe maar dure koffie en de ochtendkrant 'Metro'

Na mezelf weer gekalmeerd te hebben is er tijd om de tradities en gebruiken van het volk der forzenzen in me op te nemen. Dit volk, valt me op, is gesteld op vaste rituelen. Vaste rituelen én (zit)plaatsen want in het luchtledige staren gaat toch een stuk lekkerder als je dat doet op je eigen vertrouwde plek. Een forzens kan je dan ook tot in het diepst van zijn ziel tergen door op ZIJN plaats af te stevenen. 'De Blik' weerhoudt je daar uiteindelijk toch van. Mededogen tonen is je natuurlijke reactie. Dit duurt echter niet lang, na verloop van tijd is het mededogen op en kan dit spel in volle gang losbarsten. Vroeg of laat maakt elke reiziger een persoonlijke vijand, een nemisis onder zijn medepassagiers. Een juiste vijandkeuze hierbij is essenteel omdat ook een vijandelijke band is gebaseerd op vertrouwen.

Net als alle andere samenlevingen is ook in de forenzentrein een strikte hierarchie. Bovenaan deze hierarchie staan de gangmakers, vaak rijden zij het traject al decenia. Zij ontlenen aan hun positie het recht grappen te maken, met bv de conducteur, en zijn de natuurlijke leiders bij camaliteiten zoals vertragingen. Wanneer de trein stil komt te staan in het weiland zijn gangmakers niet te beroerd dit op te merken met een gevat 'Hé, de trein staat stil midden in een weiland....die NS is zo slecht hahaha' (de reizigers onderaan de hierarchie lachen beleefd mee). Voor de resterende reizigers is dit een teken de zaak te bellen met de melding dat zij drie minuten later zijn dan normaal. Uiteraard fungeren ze ook als contactpersonen tussen conducteur en reizigers onderaan de hierarchie. Zo is het gebruikelijk bij het instappen het kaartje te tonen aan de gangmaker. Wanneer de conducteur zich laat zien zal de gangmaker met een subtiele knik duidelijk maken dat het in deze coupe snor zit wat betreft de plaatsbewijzen en de conducteur zal snel weer in het luchtledige verdwijnen. Dezelfde gangmakers hebben uiteraard ook een centrale rol in het ontgroenen van nieuwe reizigers op het traject, zo heeft ondertekende zijn eerste reis op dit traject doorgebracht met het oppoetsen van attaché-koffertjes en het kruipen door plassen oude koffie en resten gevulde koek.

Hier laat ik het bij voor deze keer. Volgende keer vertel ik over mijn ervaringen op kantoor want vandaag ben ik voor het eerste daadwerkelijk het kantoor BINNEN GEGAAN!